Βένη Παπαδημητρίου ... De Profundis

"Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον" ... πάντα πίστευα σε αυτό και εξακολουθώ να λέω ότι δεν ήταν τυχαία η γνωριμία μου με τη Βένη Παπαδημητρίου. 

Από το πουθενά , οι ευτυχείς συγκυρίες την έφεραν στο δρόμο μου για να μου επιβεβαιώσουν ότι όντως κάπου δίπλα μου ζούσε, μία εξαιρετική φίλη πλέον , όπως την είχα πλάσει μέσα στο μυαλό μου και την περίμενα να εισβάλλει στη ζωή μου.

Προσπάθησα πάρα πολύ για να την πλησιάσω, αντιλαμβανόμενη πώς είχε χτίσει γύρω της ένα τείχος απόρθητο ... δεν γνώριζα το γιατί , καταλάβαινα όμως, ένιωθα , διαισθανόμουν πως μέσα σ΄αυτό το τείχος είχε φυλαγμένο κάτι πολύτιμο. Η αύρα της μου προκαλούσε παράξενα, δυνατά και πρωτόγνωρα συναισθήματα ... κι εκείνη το κατάλαβε πριν της πω οτιδήποτε. Η διαίσθησή της ήταν εκείνη που ξεκλείδωσε την πύλη του κάστρου... και μπήκα και γνώρισα τον Άνθρωπο!

Σπάνιου ήθους και αδαμάντινου χαρακτήρα η Βένη, που ο περισσότερος κόσμος τη γνώρισε μέσα από το ελεύθερο αστυνομικό ρεπορτάζ αρχικά , και στη συνέχεια από το κοινωνικό και τις επιστημονικές έρευνες  στην "Απογευματινή" , την εφημερίδα με την οποία συνέπλευσε για 26 χρόνια. Η Βένη λάτρεψε την "Απογευματινή" κι εκείνη με τη σειρά της, τής χάρισε την καταξίωση. Και όμως , παράλληλα με αυτή την επιτυχημένη πορεία υπήρξε και μία άλλη, δύσκολη, απάνθρωπη, βασανιστική... εκείνη που πέρασε μέσα από τα δύσβατα και σκοτεινά μονοπάτια της Νεύρωσης. Και αφού κατάφερε να βγει νικήτρια στον αγώνα απέναντι στον ίδιο της τον εαυτό, θέλησε λίγο αργότερα να μας χαρίσει τις εμπειρίες της...

"Σπάζοντας τα δεσμά της νεύρωσης" είναι ο τίτλος του βιβλίου που κυκλοφόρησε το 2001 από τον Εκδοτικό Οργανισμό Λιβάνη και προτάθηκε δύο φορές από τον ακαδημαϊκό κ.Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο, για το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Ως βιβλίο...είναι εξαντλημένο προ πολλού. Καυτό το θέμα που αγγίζει και πάρα πολλοί εκείνοι που ταυτίστηκαν με τη Βένη και προσπάθησαν μέσα από τις σελίδες του να ανακουφίσουν τον πόνο τους, που σε πολλές περιπτώσεις ήταν βουβός... Η βιβλιογραφία για τη Νεύρωση είναι πλούσια, όμως σε καμία άλλη περίπτωση ο συγγραφέας δεν είναι ο ίδιος ο παθών και αυτό ακριβώς κάνει τη διαφορά... γιατί κανένας δεν μπορεί να ξέρει, όσα βιβλία και αν έχει διαβάσει για το θέμα.

Η Βένη δηλώνει δημοσιογράφος, ποτέ δεν είπε ότι είναι συγγραφέας. Και όμως, εδώ ερχόμαστε να εκτιμήσουμε και τον κοφτό και μεστό συγγραφικό της λόγο. Περνάει τα νοήματα άμεσα, χωρίς περιστροφές και ωραιοποιήσεις. Τολμά να εκτεθεί και αυτό απαιτεί τεράστιο θάρρος. Δεν διστάζει να διώξει μακρυά της πλέον οτιδήποτε νομίζει πως μπορεί να την βλάψει "Δεν εμπιστεύομαι κανέναν.. Δεν θέλω κανέναν.. Θέλω να ζήσω την ελευθερία που στερήθηκα.. Δεν θέλω να με αγαπάει κανένας. Μου αρκεί που με βρήκα , και με αγάπησα.." Αυτή είναι η ειλικρινής, η απόλυτη, η αγωνίστρια, η αληθινή Βένη Παπαδημητρίου...

Αν και αισθάνομαι αμήχανα , επειδή η απειρία μου για μία συνέντευξη είναι σίγουρα τόσο μεγάλη όσο μεγάλη είναι η πείρα της Βένης στον αντίποδα, ωστόσο τόλμησα να προσπαθήσω τουλάχιστον να της θέσω κάποια ερωτήματα σχετικά με την αγχώδη διαταραχή αλλά και με το βιβλίο της. Της αξίζει όλη μας η προσοχή !!!

Βένη Παπαδημητρίου ... De Profundis.

Βένη, θέλω να μας πεις για ποιο λόγο αποφάσισες να γράψεις το βιβλίο για τη νεύρωση αποκαλύπτοντας τον εαυτό σου. Σίγουρα δεν ήταν για να κερδίσεις χρήματα από αυτό, αφού ποτέ δεν πήρες ποσοστά επί των πωλήσεων ακόμα και ενώ το βιβλίο έχει εξαντληθεί.

«.. «… να κλάψει, να φωνάξει, να διαμαρτυρηθεί..», γράφει στον πρόλογό του ο Καθηγητής Ψυχιατρικής Γιώργος Χριστοδούλου. Έγραψα το βιβλίο, για να λυτρωθώ εγώ η ίδια…  Να βοηθήσω τον κόσμο που υποφέρει από την αγχώδη διαταραχή και τις κρίσεις πανικού, να μην υπάρχει το «στίγμα» , ότι όταν κάποιος έχει κρίσεις πανικού, είναι τρελός.. Να πάρουν την απόφαση όλοι, όσοι υποφέρουν,  να πάνε σε γιατρό και να λύσουν το πρόβλημά τους με τις φοβίες.  Να συνειδητοποιήσουν, πως όλα είναι μια απόφαση. (αυτό το κατάφερα όπως διαπίστωσα από τις συνομιλίες μου με τον κόσμο που διάβασε το βιβλίο). Να απενοχοποιηθεί επιτέλους ο ψυχίατρος και η ψυχιατρική.. Όλοι έχουμε ακούσει κάποιον να λέει: «Μην πας σε ψυχίατρο, θα σε φορτώσει φάρμακα και θα σε τρελάνει. Προσπάθησε μόνος σου». Ωραίο ακούγεται πράγματι. Όμως, είναι εγκληματικό. Δεν είναι αλήθεια! Όταν πάσχεις από καρδιά, πας στον καρδιολόγο, όταν έχεις πρόβλημα στο αναπνευστικό, πας στον πνευμονολόγο κ. ο κ. Έτσι και ο ψυχικά , πάσχων, θα πάει στον ψυχίατρο. Το ταμπού αυτό , πρέπει να σπάσει, να πάψει να υφίσταται στην ελληνική κοινωνία.. 

Και.. έγραψα το βιβλίο, για να βγάλω τις ενοχές μου, απέναντι σε ανθρώπους, που δεν κατάλαβαν το πρόβλημά μου, τη συμπεριφορά μου, εκείνα τα χρόνια… Κι αυτό αφορά στο φιλικό και το επαγγελματικό χώρο.. »

Στο βιβλίο υπάρχει εκτενής αναφορά στην παιδική σου ηλικία. Τι ρόλο παίζουν τα παιδικά βιώματα στην εμφάνιση της φοβικής νεύρωσης; Αν τα δικά σου παιδικά βιώματα ήταν διαφορετικά θα είχε αποφευχθεί το πρόβλημα ή εκείνος που πρόκειται να περιέλθει σ' αυτή την κατάσταση δεν το αποφεύγει ούτως ή  άλλως; Τι θα συμβούλευες τους γονείς , έχοντας υπόψη και τη δεδομένη πολύ δύσκολη κατάσταση που ζούμε σήμερα;

«Όταν δεν μεγαλώνεις με τους γονείς σου, δεν έχεις εισπράξει την αγάπη, τη στοργή, την αγκαλιά της μητέρας και του πατέρα.. Συνεπώς, υπάρχουν μέσα σου «συναισθηματικά κενά». Τα κενά της απουσίας των γονέων και των αισθημάτων… 

Η αγχώδης διαταραχή, έχει τη βάση της, στα παιδικά βιώματα. Δεν είναι στο DNA του ανθρώπου, όπως άλλες ψυχικές παθήσεις που είναι σοβαρές.  Περνώντας τα χρόνια, τα κενά αυτά, δημιουργούν… αναταράξεις μέσα σου.. Ουσιαστικά, ψάχνεις πάντα τρόπο να καλύψεις αυτά τα κενά, υποσυνείδητα πάντα, χωρίς ο ίδιος να το αντιλαμβάνεσαι, στις σχέσεις σου με τους ανθρώπους.. Και είσαι λάθος, στις σχέσεις σου με τους ανθρώπους.. Ναι, είσαι λάθος..  Δεν αναζητάς τον εραστή, αλλά τον πατέρα. Δεν αναζητάς τον έρωτα, αλλά την στοργή, την αγκαλιά… . 

Λειτουργώντας με τον τρόπο αυτό- χωρίς ο ίδιος να το αντιλαμβάνεσαι- δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Πέφτεις συνεχώς σε λάθη.. Λάθος επιλογή ανθρώπων. Είτε για φίλους, είτε για σχέση. Και εξήγησα πιο πάνω, το γιατί.. 

Το υποσυνείδητο όμως, αντιλαμβανόμενο, τα λάθη, που δεν καλύπτουν τα κενά, αντιδρά.. και αντιδρά βίαια.. Με επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού, με ψυχοσωματικά συμπτώματα φοβερά, που σου κάνουν τη ζωή κόλαση! 

Λάθος, όσοι πιστεύουν και υποστηρίζουν πως το υποσυνείδητο δεν αντιλαμβάνεται.. Το υποσυνείδητο, είμαστε εμείς. Το εγώ μας. Αυτό γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα, τι θέλουμε, τι είναι αναγκαίο για την ηρεμία της ψυχής μας. Γνωρίζει τα πάντα.. 

Όσο για τους… σύγχρονους γονείς, αυτό που θέλω να πω, είναι.. να μην κοιτάνε μόνο τον εαυτό τους, αλλά και τα παιδιά τους.   Να αφιερώνουν χρόνο σ αυτά, να συζητούν μαζί τους, να τους δείχνουν την αγάπη τους. Να είναι γεμάτα, χορτασμένα από αγάπη… Είτε είναι μαζί, είτε χωρίζουν, να είναι αγαπημένοι ώστε το παιδί να έχει δίπλα του κα τη μητέρα και τον πατέρα. Και οι δυο είναι εξίσου απαραίτητοι για την ψυχική ηρεμία του παιδιού. Η έλλειψη, η απουσία του ενός, θα δημιουργήσει κενά και  τραύματα στο παιδί, που μεγαλώνοντας , θα αναζητήσει να τα καλύψει.. 

Και  τότε.. πέφτουν πάνω του, τα κοράκια.. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος αν δεν είσαι σε «προστατευμένη ζώνη». . Είναι μεγάλη συζήτηση αυτή, δεν έχουμε τον χώρο και τον χρόνο.. 

Όμως, δεν σημαίνει πως όλα τα παιδιά που έχουν ζήσει κάποιες καταστάσεις θα παρουσιάσουν κρίσεις πανικού, φοβίες, διαταραχή συναισθήματος.  Θα πρέπει να είσαι και , ευαίσθητο άτομο. Και, έξυπνο άτομο. Και, δυνατό άτομο. Ο συνδυασμός εξυπνάδας και ευαισθησίας, καθώς τα δύο συγκρούονται στο άτομο που έχει συναισθηματικά κενά, δημιουργεί κρίσεις πανικού. Γιατί; Διότι το άτομο, λειτουργεί με το συναίσθημα. Ως έξυπνο όμως, αντιλαμβάνεται ότι κάνει λάθος. Δίνει σε λάθος άνθρωπο το συναίσθημα, είναι σε λάθος σχέση, σε λάθος δρόμο.. (συναίσθημα και σε φιλικό επίπεδο, όχι μόνο σε ερωτική σχέση).. Παρ αυτά, συνεχίζει να είναι στο λάθος, γιατί κυριαρχεί ο συναισθηματισμός.  Όμως,. Όλους μπορούμε να τους κοροϊδέψουμε, εκτός από τον εαυτό μας.. Γι αυτό και ο εαυτός μας, που δεν είναι βλάξ, μας δίνει μία κρισάρα πανικού και κάτι ζαλάδες και αστάθειες και την αίσθηση του «τώρα πεθαίνω», που σε διαλύει.. Σε τελειώνει.. Θάνατος η αγχώδης νεύρωση, θάνατος η κάθε στιγμή της ζωής σου… Είναι τρομερό.. Να μην το ζήσει ούτε ο εχθρός μου.. Κανείς άνθρωπος.. Ποτέ.»

Κάπου αναφέρεις ότι ο πατέρας σου σού χάρισε μία κούκλα. Τι μπορεί να υπάρχει στο μυαλό και στην ψυχή ενός παιδιού για να ονομάσει μια κούκλα Αγάπη;

«Μου χάρισε μια υπέροχη κούκλα όταν ήρθε να με δει στη γιαγιά που με μεγάλωνε.. Η κούκλα ίσως , να αντικατέστησε, με τη φυγή του, εκείνον. Τον ίδιο τον πατέρα μου και την αγάπη του.. »

Ένας νευρωτικός με πόση ένταση βιώνει μια ερωτική σχέση; Μπορεί να ανταποκριθεί ουσιαστικά ή η σχέση είναι περισσότερο πλατωνική; Ψάχνει σχέση ή στήριγμα;

«Δύσκολη ερώτηση και θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση κατανοητή σε όλους γιατί υπάρχει πάντα, ο κίνδυνος της παρερμηνείας.. Άλλωστε, δεν έγραψα το βιβλίο για να παρουσιαστώ ως ο «Μεσσίας» που θα δώσει τη λύση στο πρόβλημα της αγχώδους διαταραχής.. 

Προανέφερα ότι πάντα αναζητάς να καλύψεις τα κενά της αγάπης. Άρα, το κορίτσι θα αναζητήσει τον πατέρα, τα αγόρι, την μητέρα. Νομίζεις πως έχεις ερωτευθεί τον τάδε, ή την τάδε αντίστοιχα, ενώ στην πραγματικότητα, δεν έχεις ερωτευθεί!!! Σου το επισημαίνει ο γιατρός σου, αν έχεις μπει στη διαδικασία να το ψάξεις- αλλά εσύ επιμένεις ότι είσαι ερωτευμένος! Αμ δε.. Όταν περνάνε τα χρόνια και βγαίνεις από το λούκι, καταλαβαίνεις πόσο δίκιο είχε ο γιατρός και πόσο λάθος ήσουν.. 

Αντιλαμβάνεται κανείς, πόσο δύσκολη είναι η ζωή του ανθρώπου, στην πορεία της αναζήτησης.. Να κάνει λάθος επιλογές.. Να κάνει λάθη, σε ό,τι αφορά το συναίσθημα, μιλάω πάντα έτσι; Δεν αφορά την υπόλοιπη ζωή του.  Αρπάζεσαι από έναν άνθρωπο και λες «εδώ είμαστε»..» Ντάντεψέ με μπαμπά και μη με αφήσεις ποτέ..»… «Μαμά πάρε με αγκαλιά».. 

Ναι, στήριγμα ψάχνει.. Το στήριγμα της αγάπης, αλλά μιας άλλης αγάπης, όχι της ερωτικής. 

Μην ξεχνάμε όμως, ότι σε κάθε κανόνα, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. ΟΙ γιατροί λένε πως είμαστε όλοι σαν καρμπόν, αλλά πάντα θα υπάρχει και η εξαίρεση.»

Γιατί ένας ψυχολόγος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη φοβική νεύρωση; Μέσα στο βιβλίο σε βλέπουμε να επιμένεις πολύ στο θέμα του ψυχιάτρου.

«Απλά, ο ψυχολόγος δεν έχει τελειώσει την Ιατρική Σχολή. Τα συμπτώματα της νεύρωσης ( ο όρος νεύρωση έχει καταργηθεί) , μπορεί να είναι συμπτώματα μιας άλλης πάθησης, που δεν έχει καμία σχέση με τα ψυχογενή.. Δεν θα αναφέρω ποιες παθήσεις είναι αυτές, γιατί δεν υποκαθιστώ κανέναν γιατρό. Εάν λοιπόν, δεν είναι ΓΙΑΤΡΟΣ, και μάγκας γιατρός αυτός που θα επιλέξεις, μπορεί να είναι επικίνδυνη η επιλογή του ψυχολόγου. Και σε τι μπορεί να σε βοηθήσει ο ψυχολόγος; Εδώ οι ψυχίατροι και δυσκολεύονται. Καθώς, πάντα, πίσω από την αγχώδη διαταραχή υποβόσκει η κατάθλιψη. Ειτε είναι αντιδραστική κατάθλιψη, είτε η κατάθλιψη ως κατάθλιψη.. ΟΙ ψυχολόγοι – δεν έχω τίποτε μαζί τους, έχω πολλούς φίλους ψυχολόγους- σπουδάζουν στη Φιλοσοφική Σχολή. Καμία σχεση με την ιατρική.. Ο ρόλος τους είναι διαφορετικός και σε άλλες καταστάσεις.  Σίγουρα όμως , όχι , σε καταστάσεις που απαιτούν ειδικούς χειρισμούς. Εδώ έχουμε να κάνουμε με την ψυχή του άλλου, δεν παίζουμε, ούτε ρισκάρουμε, θα πετύχει, δεν θα πετύχει.. Δεν τους επιτρέπεται να γράψουν ούτε ένα Ντεπόν… Αυτό τα λέει όλα νομίζω..  Επιμένω και συμβουλεύω όλους, να πάνε μόνο σε ψυχίατρο. Όχι πως όλοι οι ψυχίατροι είναι σωστοί.. Όχι. Το αναφέρω στο βιβλίο μου.. Αλλά το ένστικτο του νευρωσικού, δεν πέφτει έξω.. Θα ταλαιπωρηθεί αλλά θα βρει τον κατάλληλο. Αρκεί να το θέλει.. »

Τα χάπια σίγουρα βοηθάνε στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Ωστόσο στις ψυχικές καταστάσεις , εκεί δηλαδή που δεν υπάρχει τίποτα παθολογικό, μήπως καταλυτικά λειτουργεί και η ψευδαίσθηση; Παίρνω δηλαδή το χάπι που με βοηθάει και νιώθω αυτόματα καλά. Συμβαίνει αυτό;

«Μεγάλο θέμα τα φάρμακα. Δεν υπάρχει καμία ψευδαίσθηση .. Τα φάρμακα είναι για το πρόβλημα. Μόλις φύγει το πρόβλημα, θα φύγουν και τα φάρμακα. Αυτές οι βλακείες –να το πω ωμά- πέταξε τα φάρμακα και θα γίνεις καλά που ακούω από πολλούς και τα παίρνω στο κρανίο, είναι το μεγαλύτερο λάθος. Προτρέπουν τον οποιοδήποτε ασθενή να μείνει ασθενής για πάντα. Να μη δώσει λύση ποτέ στο πρόβλημά του και να σέρνεται μια ζωή, με τις όποιες συνέπειες.. Εχω κάνει αγωγή με πολύ σκληρά φάρμακα, όχι αυτά τα «νέας; Γενιάς» που έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια. Δεν έπαθα τίποτε απολύτως. Αντίθετα, με βοήθησαν να ξεπεράσω τα συμπτώματα και να αρχίσω να δουλεύω με τον γιατρό μου, εμένα, και την πορεία μου προς την έξοδο. Γιατί τα συμπτώματα είναι τόσο τρομερά, που ασχολείσαι συνεχώς με αυτά, και όχι με την αναζήτηση του τι προκάλεσε όλη αυτή την κατάσταση. Παίρνοντας τα φάρμακα, λυτρώνεσαι σιγά – σιγά από τα συμπτώματα και αρχίζεις να βλέπεις πιο καθαρά.. και μπαίνεις στο δρόμο για τη λύτρωση..  Μπορείς να κάθεσαι και να συζητάς με τον γιατρό σου και να τον ακούς, χωρίς να τρέχεις μονίμως, γιατί δεν σε χωράει κανένας τόπος, κανένας χώρος.. Χωρίς να έχεις το τρομερό αυτό συναίσθημα του « ζαλίζομαι, χάνομαι, τώρα πεθαίνω».. 

Συμβουλεύω όλους όσους έχουν το ίδιο πρόβλημα, ή οποιοδήποτε πρόβλημα, να ακούνε μόνο τον γιατρό τους. Κανέναν άλλον. Και να παίρνουν τα φάρμακά τους, αν θέλουν να γίνουν καλά.. Δοκιμασμένο.»

Πώς συνδέεται η φοβική νεύρωση με τις ενοχές σε σχέση με τους ανθρώπους που σε περιβάλλουν;

«Κάνεις ενοχές γιατί αντιλαμβάνεσαι πως δεν είσαι σε θέση να λειτουργήσεις όπως οι άλλοι. Δεν μπορείς να βγεις με τους φίλους σου, δεν μπορείς να πας μαζί τους για καφέ, δεν μπορείς να πας στο γάμο τους , στα γενέθλιά τους, στο σπίτι τους, δεν μπορείς να πας σε καμία κοινωνική και οποιαδήποτε εκδήλωση. Και εφόσον δεν το καταλαβαίνουν οι περισσότεροι, κάνεις ενοχές, γιατί δεν τα κατάφερες. Γιατί δεν ήσουν εκεί, μαζί τους.. Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Μα τίποτα.. Είσαι χαμένος στα τρομερά συμπτώματα και όλο τρέχεις να ξεφύγεις.. Από τον εαυτό σου, ουσιαστικά, άρα δεν ξεφεύγεις ποτέ.. Αλλά αυτό το αντιλαμβάνεσαι, όταν έχεις βγει από το τούνελ.. Οσο είσαι μέσα, τρέχεις. Και είναι εξουθενωτικό… Ουφ.. »…

Ενώ φαίνεται καθαρά ότι στη διάρκεια του προβλήματός σου ήθελες συνεχώς να είναι κάποιος κοντά σου, τώρα δηλώνεις κοσμοκαλόγρια. Πώς άλλαξε αυτό; Οφείλεται στο ότι τώρα είσαι καλά και μπορείς και μόνη σου ή κάποιοι άλλοι λόγοι σε οδήγησαν σε απομόνωση;

«.. Οι περισσότεροι την πάτησαν όσο ζούσα το πρόβλημα. Πίστευαν πως δεν καταλάβαινα τι μου γινόταν και με εκμεταλλεύτηκαν. Είτε σε ψυχικό, είτε σε υλικό επίπεδο. Με έκλεψαν, με κορόιδεψαν, με τσαλαπάτησαν..   Βγαίνοντας από την νεύρωση,  είμαι αρκετά επιφυλακτική και καχύποπτη με τους ανθρώπους. Και επιθετική όταν πάνε να μου τη βγουν σε οτιδήποτε..  Τώρα πια, δεν θα επιτρέψω σε κανέναν, να μου κάνει το παραμικρό κακό.. Να με ταράξει για το παραμικρό.. Θα τους πάρει και θα τους σηκώσει όλους, όποιος και να είναι αυτός.. Είτε είναι ο πρωθυπουργός , είτε είναι ο διπλανός στο διαμέρισμα.. 

Δεν εμπιστεύομαι κανέναν.. Δεν θέλω κανέναν.. Θέλω να ζήσω την ελευθερία που στερήθηκα.. Δεν θέλω να με αγαπάει κανένας. Μου αρκεί που με βρήκα , και με αγάπησα.. Κοσμοκαλόγρια ναι.. Δεν θέλω πια, ούτε εξόδους με υψηλά πρόσωπα, ούτε  χρυσαφικά, ούτε ρούχα, ούτε τίποτε.. Να ζω αξιοπρεπώς και με τα απαραίτητα μου αρκεί. Την ηρεμία μου θέλω και την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ  ΜΟΥ. Ότι με καταπιέζει και δεν μου κάθεται καλά, το πετάω, το διώχνω.. Προτιμώ τη μοναξιά μου, (που δεν αισθάνομαι μοναξιά, αλλά με την ερμηνεία των έξω από μένα)  εσωτερική και εξωτερική, παρά να αφήσω τον εαυτό μου να ζήσει τα ίδια.. Δεν θέλω άλλα κοράκια στη ζωή μου. Εγώ θα επιλέξω με ποιους θα μιλήσω, με ποιους θα έρθω σε επαφή.. Όταν θέλω εγώ και όταν μπορώ εγώ. Εγωιστικό; Ναι. Αλλά αρκετά. Ως εδώ.»

Ποια ήταν η πλέον απάνθρωπη κατάσταση που βίωσες κατά τη διάρκεια του ψυχικού συμπτώματος της νεύρωσης;

«Δεν είναι μία ούτε δύο. Είναι πολλές και δεν θα ήθελα να μπω στη διαδικασία του πισωγυρίσματος για να το βρω.. Μάλλον, δεν θέλω να το εκθέσω....»

Πόσο σημαντικό είναι να έχεις πραγματικούς φίλους όταν περνάς μέσα από τέτοια κόλαση αλλά και μετά; Διαβάζοντας το βιβλίο, εκείνο που μου έμεινε είναι ότι είχες πολλούς "αγορασμένους" φίλους. Αυτό όμως δεν είναι φιλία.. πώς το βλέπεις εκ των υστέρων πια;

«Οι πραγματικοί φίλοι μπορεί να υπάρχουν. Το ζητούμενο είναι να καταλαβαίνουν πώς αισθάνεσαι όταν έχεις το πρόβλημα. Και είναι τρομερά δύσκολο να το καταλάβει ο άλλος. Ισως  να μην το καταλάβαινα και εγώ αν δεν το είχα ζήσει. Είναι δύσκολο να βλέπεις έναν άνθρωπο υγιή, να υποφέρει τόσο πολύ.. Δεν μπορείς να το συλλάβεις. Το θέμα είναι λοιπόν, να έχεις φίλους που να σε καταλαβαίνουν. Να θέλουν να μπουν στο πρόβλημά σου και να σε βοηθήσουν ουσιαστικά. Όμως, η ζωή είναι δύσκολη για όλους. Κανείς δεν έχει τον χρόνο και τη διάθεση να ασχοληθεί με τον άλλον.. Γιατί είναι κουραστικό και επώδυνο.. 

Ναι, κανεις πολλά δώρα και δίνεις πολλά λεφτά στους φίλους σου, για να είσαι σίγουρος ότι θα τους κρατήσεις κοντά σου. Γιατί πιστεύεις πως χωρίς αυτούς δεν μπορείς.. Λάθος κινήσεις, λάθος , λάθος, λάθος. 

Πώς να το δω τώρα πια; Εγώ ήμουν λάθος. Εκείνοι, ανάλογα τον χαρακτήρα τους έπραξαν. Δεν θα τους κρίνω.. Δεν ειμαι κριτής, δεν κρίνω κανέναν. Θέλω όλοι να είναι καλά και ευτυχισμένοι.. »

 Ένας άνθρωπος που έχει εγκλωβιστεί στα δεσμά της νεύρωσης, μπορεί να βοηθηθεί προσεγγίζοντας το Θείο; Η προσευχή μας χαρίζει ψυχική ανάταση και ελαφραίνει τα βάρη μας, ισχύει εδώ;

«Η Πίστη είναι μεγάλη υπόθεση. ΣΕ όλες τις φάσεις της ζωής μας, όχι μόνο στην δική μου και των ομοιοπαθών μου περίπτωση. Σκεφθείτε ότι άρχισα να απελευθερώνομαι από τα πρώτα συμπτώματα της νεύρωσης  (μάγκωμα στο κεφάλι σαν να φοράς μονίμως κράνος που σε σφίγγει, τα μηνίγγια να πονάνε, ζάλη, πονοκέφαλοι , αίσθηση κενού, αστάθεια και , και , και... ), όταν πήγα στον Άη Γιάννη τον Ρώσο και φόρεσα το καπέλο του, τη ζώνη του, τα ρούχα του, και τον παρακαλούσα να με λυτρώσει από αυτά τα φοβερά συμπτώματα. Αυτό νομίζω τα λέει όλα… Και η προσευχή λυτρώνει και ανακουφίζει τα μέγιστα.. Ο πνευματικός μου, ήταν σταθμός στη ζωή μου. Και πάντα μου έλεγε να ακούω τον γιατρό μου και να παίρνω τα φάρμακά μου. Η πίστη μου στον Χριστό με βοήθησε πάρα πολύ.. Μα πάρα πολύ… ΄Άλλωστε ο Καρλ Γιουνκ σε ένα από τα βιβλία του αναφερει ότι "η νεύρωση είναι η κλήση του Θεού",  άρα ανταποκρίνεσαι στην κλήση και προσεγγιζεις το Θείο.»

Ένα ολόκληρο κεφάλαιο αναφέρεται στο ότι ο νευρωτικός μένει πίσω στο χρόνο, σαν το διάστημα της πάθησης να είναι μία παρένθεση όπου κλείνοντάς την συνεχίζουμε από εκεί που ήμασταν πριν την ανοίξουμε. Ο χαμένος χρόνος μπορεί να αναπληρωθεί;

«Ναι, μένουμε παιδιά οι περισσότεροι. Στην ψυχή..  Και η συμπεριφορά μας είναι… παιδική.. άντε να σε καταλάβει ό άλλος, γιατί και πώς.. Δύσκολο..  Όχι, δεν αναπληρώνονται τα κενά και ο χρόνος. Εάν το παραδεχτεί αυτό ο άνθρωπος, είναι ένα μεγάλο βήμα για τη θεραπεία του.. Θα πονέσει η απάντησή μου αυτή, αλλά είναι η ΑΛΗΘΕΙΑ.. και είμαι λάτρης της Αλήθειας»

Πόσο σημαντικό για την επιτυχία της θεραπείας είναι το να μαθαίνει ο πάσχων να αντιμετωπίζει και να αποδέχεται την πραγματικότητα; Συμβάλλει αυτό στην ταχύτητα της θεραπείας; 

«Εδώ είναι το κλειδί της θεραπείας. Να αποδεχθείς την πραγματικότητα. Συνήθως, όλοι εμείς, ωραιοποιούμε καταστάσεις . Εδώ ο ρόλος του γιατρού είναι καταλυτικός, να σπάσει τον μύθο της ωραιοποίησης , να σου ξεγυμνώσει την αλήθεια.. ξέρει αυτός τον τρόπο, χωρίς να σε τραυματίσει.. Τώρα, ο χρόνος που θα πάρει στον καθένα μέχρι την αποδοχή της, είναι ένα θέμα.. Δεν είναι και εύκολο.. Οσο πιο γρήγορα το αποδεχτείς, τόσο πιο γρήγορα γίνεσαι καλά και επανέρχεσαι στη ζωή… »

Πώς ένιωσες αλήθεια την πρώτη φορά που κατάφερες να περπατήσεις μόνη σου ως την Ακαδημία Αθηνών όπου είχες πάει για συνέντευξη; Ποια αισθήματα κυριάρχησαν μέσα σου;

«Ελευθερία!!!!!!!!!!!!!!!!! Θηρίο που ήταν στο κλουβί και το άφησαν ελεύθερο.. Βέβαια, είχα και κάποιες.. φοβιούλες.. Μήπως με πιάσει πανικός προχωρώντας πιο πέρα; Μήπως πέσω εδώ; Μήπως ζαλιστώ;… λογικό ήταν.. αναμενόμενο.. Αλλά προχώρησα.. Είχα τη δύναμη και τη θέληση.. και εδώ να αναφέρω, πως όσοι παθαίνουν φοβική νεύρωση , δεν σημαίνει πως είναι αδύναμοι χαρακτήρες , αντίθετα. Είναι πολύ δυνατοί.. Στα πραγματικά γεγονότα της ζωής, δεν κάνουμε πανικό. Σε σεισμό δεν καταλαβαίνω τίποτε. Κυκλοφορώ νύχτα μόνη και δεν φοβάμαι. Μπαίνω μέσα σε αναρχικούς και τρέχω μαζί τους, αν χρειαστεί, χωρίς να φοβάμαι. Δεν είναι φόβος. Είναι φοβία, και έχει να κάνει με τον εσωτερικό μας κόσμο.. Καμία σχέση με τον φόβο…»

Πόσο δύσκολος συνομιλητής μπορεί να είναι ο νευρωτικός εαυτός μας , όταν προσπαθούμε να τον πείσουμε ότι είναι η λανθάνουσα κατάσταση της ύπαρξής μας;

«Πολύ δύσκολος . Πάρα πολύ δύσκολος. Ο χειρότερος συνομιλητής  Έχω κάνει άπειρες συζητήσεις εγώ, με εμένα.. Η λογική δηλαδή, με το συναίσθημα. Ε, είχαμε φοβερές συγκρούσεις.. . Για τον λόγο αυτό, ο μόνος που θα πρέπει να μιλά ο ασθενής είναι με τον γιατρό του. Που ξέρει να τον χειριστεί και να τον φέρει σιγά – σιγά στο σημείο της αποδοχής.  Στο σημείο που αντιλαμβάνεσαι τι αναζητούσες τόσον καιρό, τα λάθη που έχεις κάνει στις επιλογές σου και και και…  Αλλά.. πάντα αντιδρούμε στο τέλος.. Δεν είναι εύκολο να παραδεχτείς ότι ήσουν λάθος. Είναι πολύ δύσκολο.. Γι αυτό και το τέλος της θεραπείας, είναι το πιο δύσκολο κομμάτι.. Εκεί που εισαι ένα βήμα πριν την έξοδο, μια δρασκελιά για να βγεις  από την κόλαση στο φως, κάνεις πίσω.. Είναι τρομερό.. »

Μουσική Ροκ! Γιατί;

«Γιατί εκφράζει την Επανάσταση, που δεν κάναμε οι περισσότεροι ποτέ μας! Όπως και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου που λατρεύω, εκφράζει επίσης την επανάσταση. Και εγώ έκανα την επανάστασή μου, γράφοντας το βιβλίο αυτό και ζώντας με ένα δικό μου τρόπο. Δύσκολα αφήνω κάποιον να μπει στη ζωή μου.. Είμαι ιδιόρρυθμη και λειτουργώ βάση προγράμματος. Σαν στρατιώτης. Οποιαδήποτε παρέκκλιση του προγράμματος, με ενοχλεί τρομερά.. »

Πώς είναι η καθημερινότητα της Βένης; Υπάρχουν ακόμα κάποια κοινά στοιχεία με τον νευρωτικό εαυτό σου; Δηλαδή περνάς ακόμα παρόμοιες δυσκολίες στην καθημερινή σου ζωή;

«Πιάνω δουλειά στις 5 το πρωί και έχω πρόβλημα να περάσω τα φανάρια απέναντι.. Αυτό μου έχει μείνει, δεν το έχω ξεπεράσει.. Ε, τα καταφέρνω .. Αν δεν τα καταφέρω θα πάρω ταξί για… 100 μέτρα!! Τώρα όχι πια.. Τώρα το βλέπω σαν πρόκληση.. Μπορεί να κάθομαι και μία ώρα στο φανάρι, αλλά θα το παλέψω.. Γυμνάζομαι καθημερινά και.. επιστρέφω στη βάση μου. Στον κόσμο μου. Θα συναντήσω δυο τρία άτομα , με τα οποία θα βγω για καφέ, θα μιλήσω ελεύθερα..  Με κουράζουν οι ανούσιες συζητήσεις, τα κουτσομπολιά και.. θεωρώ χάσιμο χρόνου να είμαι κάπου και με κάποιους που δεν γουστάρω να είμαι. Γι αυτό και δεν είμαι. Μπορεί να πάω κάπου και να φύγω στο λεπτό.. Οσοι με ξέρουν καλά, το περιμένουν.. Δεν χαραμίζω πια, ούτε ένα δευτερόλεπτο από τη ζωή μου για κάτι που δεν το θέλω πραγματικά. Δεν συμβιβάστηκα ποτέ μου, και δεν θα συμβιβαστώ ποτέ με τίποτε.. 

Δεν οδήγησα ξανά.. αυτό με πονάει.. Οφείλω να πω όμως ότι δεν το προσπάθησα .. Ισως και να το κρατάω για να λέω πως «έχω κάτι»…

Δεν μου αρέσουν τα τηλεφωνήματα που διαρκούν πολύ, ούτε οι συζητήσεις που διαρκούν πολύ. Ειμαι άνθρωπος του.. «στο δια ταύτα». Θα σηκώσω το τηλέφωνο όταν θέλω εγώ, όταν μπορώ, όταν έχω διάθεση. Γιατί η διάθεσή μου μεταβάλλεται συνεχώς.. 

Γράφω βιβλία, καμιά φορά και ποίηση για μένα.. Ζω, πνευματικά.. Καλόγρια ναι.. »

Το βιβλίο σου "Σπάζοντας τα δεσμά της Νεύρωσης" έχει προταθεί δύο φορές για το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών και όλοι γνωρίζουμε ότι είναι μοναδικό στο είδος του. Πολλοί έχουν πει μάλιστα ότι θα έπρεπε να διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο. Είναι εξαντλημένο και ο κόσμος το ζητάει, η επανέκδοση ωστόσο είναι δύσκολη. Τι μπορεί να εμποδίζει την επανέκδοση ενός τέτοιου βιβλίου;

«Μάλλον οι εκδότες δεν γνωρίζουν ότι το πρόβλημα αυτό το έχει πολύς κόσμος.. και φοβούνται μήπως δεν πουλήσει.. Ίσως και άλλα, που δεν μπορώ να ξέρω.. Υποψιάζομαι, αλλά δεν είμαι σίγουρη.. »

Δηλώνεις δημοσιογράφος και όχι συγγραφέας. Ωστόσο έχεις εκδόσει επίσης το βιβλίο "Στα μάτια της Μέδουσας" και τελειώνεις με ένα ακόμα βιβλίο που απ' όσο γνωρίζω αποτελεί συνέχεια της Νεύρωσης. Θα μπορέσουμε να το διαβάσουμε σύντομα;

«Σαφώς και δεν είμαι συγγραφέας αλλά δημοσιογράφος. Έτυχε να γράψω δύο βιβλία και από τύχη θα γράψω κι άλλα.. Ηδη έχω έτοιμο ένα βιβλίο, που το έχω δώσει στον εκδότη, ο οποίος ελπίζω, πως θα επανεκδώσει το «Σπάζοντας τα δεσμά της νεύρωσης», και το θέμα είναι .. δημοσιογραφικός έρωτας, με πλοκή μεγάλη..  Ναι, γράφω τη συνέχεια της νεύρωσης, καθώς αισθάνομαι πως έχω πολλά να πω ακόμη.. Οσο βγαίνεις , τόσα περισσότερα ανακαλύπτεις για την πορεία σου στο χθες με τη νεύρωση αγκαλιά,  και θέλω να τα μοιραστώ με όσους πάσχουν από το ίδιο πρόβλημα. Να βοηθηθούν.. Ελπίζω να εκδοθούν.. δεν θα το βάλω και μαράζι. Γράφω για μένα.. και ό, τι γίνει .. 'Ισως μετά θάνατον ,να τα εκδόσουν οι ανιψιές μου … »

Τι θ' απογίνουμε χωρίς βαρβάρους , Βένη; 

«Θα πάψουμε να είμαστε παιδιά και δεν θα μας νταντεύουν.. Γιατί αυτό κάνουμε όλοι εμείς οι νευρωσικοί. Ασυνείδητα, ζητάμε να μας νταντεύουν.. Γι αυτό και σε κάποιοι σημείο του βιβλίου μου, αναφέρω πως ο γιατρός δεν επέτρεπε να είναι δίπλα μου η μητέρα μου όταν υπέφερα. Γιατί; Γιατί θα γινόμουν –στο υποσυνείδητο πάντα -  πάλι παιδί, και θα ζητούσα να καλύψω τα κενά . Κι αυτό δεν έπρεπε να συμβεί, γιατί δεν είμαι πια παιδί, και ό,τι έγινε έγινε.  το συνειδητοποιούμε και προχωράμε.  Τέρμα το ντάντεμα.. Ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω.. Δύσκολη η παραδοχή αυτή, γι αυτό γαντζωνόμαστε γερά από τους βαρβάρους, πριν το τέλος… 

Και εγώ τον μαστιγώνω τώρα πια τον εαυτό μου.. και πολύ μάλιστα.. »

Θα ήθελα να αναφέρω, πως από τον εκδοτικό οίκο, έλαβα 170 ευρώ για την πώληση των βιβλίων μου.. Γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε;;; 

~~~~~~~~~~~

Ώρες και ώρες θα μπορούσε κάποιος να ακούει τη Βένη να μιλάει...και όχι μόνο για την αγχώδη διαταραχή αλλά και για ένα σωρό άλλα θέματα, τη θρησκεία, την αστρονομία, την ιατρική, τον πολιτισμό , τα βιβλία..... Δε φοβάται να πει την αλήθεια και να αντιδράσει προς πάσα κατεύθυνση. Άλλωστε όταν καταφέρνεις να βγεις από μία τέτοια κόλαση και αφού καθαρίσεις τις πληγές σου, συνειδητοποιείς πως δεν αξίζει τον κόπο να σπαταλήσεις ξανά ούτε ένα δευτερόλεπτο από τον πολύτιμο χρόνο σου για να αναλωθείς σε οτιδήποτε μπορεί να σε φθίρει. Η ζωή είναι αγώνας και οι επιλογές που κάνουμε είναι τα όπλα μας. Αυτό ακριβώς έχει κατανοήσει η Βένη και με αυτό πορεύεται.

"Δεν αξίζει τίποτε άλλο όσο μια ήρεμη, γαλήνια ψυχή, καθαρή συνείδηση, γεμάτη αγάπη. Όσο μια ζωή ήρεμη, μια ζωή προσφοράς, αλήθειας, εντιμότητας, καθαρότητας ψυχής, μυαλού, συνείδησης". ....  Με αυτά τα λόγια τελειώνει το βιβλίο της. Μέσα σε μία φράση τα λέει όλα... όλα όσα πρέπει να αποζητά ο άνθρωπος για να είναι ευτυχισμένος... Μακάρι από εδώ και πέρα η ζωή σου να είναι γεμάτη από ευτυχισμένες στιγμές και μόνο. Να μη ξαναμπείς ποτέ στη διαδικασία να παραχωρήσεις κομμάτια της ύπαρξής σου, να μην υποφέρεις ποτέ ξανά για οτιδήποτε... και η ψυχή σου να καλπάζει ασυμβίβαστη, αληθινή και ελεύθερη ... σαν Αμαζόνα, όπως συνηθίζω να σου λέω...

Βένη ....... το Ευχαριστώ είναι πάρα πολύ λίγο για τη χαρά που μας έδωσες να μοιραστείς μαζί μας τα κρυστάλλινα κομμάτια της σκέψης σου...

Εύα Μαρινάκη



(αναδημοσίευση από το περιοδικό WOMLAND - 09/04/2012)